नेपाल कृषिप्रधान देश हो। यहाँको अधिकांश जनसंख्या प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा कृषि पेशामा निर्भर छ। कृषिको मेरुदण्ड मानिने धान खेतीको सुरुवात हुने विशेष दिन असार १५ लाई नेपालभर राष्ट्रिय धान दिवस तथा दही–चिउरा खाने दिन का रूपमा हर्षोल्लासका साथ मनाइन्छ। यो दिन किसानको मेहनत, पसिना र आशाको सम्मान गर्ने दिन हो।
असार महिनामा मनसुन सक्रिय भएसँगै धान रोपाइँको मुख्य समय सुरु हुन्छ। खेतमा किसानहरू हिलोमा रमाउँदै धान रोप्ने, गीत गाउने र एकअर्कालाई सहयोग गर्ने दृश्यले गाउँघरलाई उत्सवमय बनाउँछ। यसले नेपाली समाजमा सहकार्य, एकता र श्रमको महत्वलाई झल्काउँछ।
यस दिन दही र चिउरा खाने परम्पराको आफ्नै सांस्कृतिक तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी महत्व छ। दहीले शरीरलाई शीतलता प्रदान गर्नुका साथै पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्छ भने चिउराले आवश्यक ऊर्जा दिन्छ। दिनभर हिलोमा काम गर्ने किसानका लागि यो पोषिलो, सजिलो र स्वादिलो भोजन मानिन्छ। यही कारणले असार १५ मा दही–चिउरा खाने चलन पुस्तौंदेखि निरन्तर चलिआएको छ।
आज असार १५ किसानहरूको मात्र पर्व नभई सम्पूर्ण नेपालीहरूको साझा सांस्कृतिक उत्सव बनेको छ। शहरदेखि गाउँसम्म परिवार, साथीभाइ र आफन्तसँग दही–चिउरा खाएर किसानप्रति सम्मान व्यक्त गर्ने परम्परा बढ्दै गएको छ।
हामीले खाने प्रत्येक अन्नको पछाडि किसानको अथक मेहनत लुकेको हुन्छ। त्यसैले असार १५ को अवसरमा किसानको श्रमको कदर गर्दै कृषि उत्पादन बढाउने, स्वदेशी उत्पादनलाई प्राथमिकता दिने र कृषिको विकासमा सबैले आफ्नो स्थानबाट योगदान पुर्याउने प्रतिबद्धता गरौँ।
राष्ट्रिय धान दिवस तथा दही–चिउरा खाने दिनको हार्दिक शुभकामना। किसानको पसिनाले देश समृद्ध बनोस्, खेतबारी हराभरा बनून् र सबैको जीवन सुख, शान्ति र समृद्धिले भरिपूर्ण रहोस्।
